Artikelen Scholen - GGD 2006

Samenvatting Toetstwaarden voor ventilatie in scholen en kindercentra (GGD-NL 2006)

De lucht in scholen en kindercentra is vaak sterk verontreinigd met ziektekiemen, allergenen, geurstoffen, fijn stof en andere verontreinigingen die verspreid worden door kinderen en hun activiteiten. Het binnenmilieu in lokalen, crèches, e.d. is extra ongunstig door het grote aantal personen per kubieke meter inhoud van de ruimten en door de vaak gebrekkige ventilatie. De gezondheid van veel kinderen ondervindt daarvan een negatieven invloed: o.a. infectieziekten, astma, eczeem, geurhinder, gebouw-gerelateerde slijmvlies- en huidklachten met hoofdpijn en moeheid (ook wel sick building syndrome genoemd). Tevens bestaat er een negatief effect op het leerproces en op het ziekteverzuim, ook van leerkrachten.

Omdat de kinderen een belangrijke bron vormen van agentia, is een bronbeleid niet gemakkelijk. Het verminderen van het aantal kinderen per lokaal of het dragen van schoolkleding zijn mogelijkheden. Ventilatie blijft een essentiële factor.
Om te kunnen beoordelen of de ventilatie adequaat is, zijn toetswaarden nodig. Er zijn diverse normen geformuleerd, o.a. in de NEN 13779. De bestaande normen berusten op het beperken van het percentage personen dat geurhinder ervaart bij het betreden van een kantoorruimte. Die normen beschermen niet vanzelf tegen andere gezondheidsrisico’s.
Onderzoek in scholen kindercentra, en modelberekeningen geven aanwijzingen dat de kans op o.a. infectieziekten lager wordt wanneer de ventilatie intensiever is dan in de bestaande normen is vastgelegd. Dit geldt waarschijnlijk ook voor het verminderen van gebouwgerelateerde klachten en ziekteverzuim, en het verhogen van leerprestaties.
De beschikbare wetenschappelijke gegevens zijn beoordeeld in een expertgroep. Die groep heeft een aantal keuzes gemaakt.

De toetswaarden dienen aan te sluiten bij de systematiek van de NEN 13779.
De in de NEN 13779 genoemde toetswaarden van 6, 10 en 15 l/s per persoon worden voor scholen kindercentra uitgebreid met een toetsingswaarde van 25 l/s per persoon.
Dit komt overeen met 90 mł/h per persoon en met een delta[COČ] van 250ppm.
Delta[COČ] is de [COČ]binnen – [COČ]buiten.
Conform de NEN 13779 wordt de delta[COČ] gehanteerd als maat voor de COČ-concentratie omdat de [COČ]buiten kan verschillen per locatie en inde loop van de tijd.
Van de meetwaarden geldt de 98-percentiel zodat de 2% hoogste waarden niet meetellen bij de beoordeling omdat de hoogste COČ-meetwaarden vaak op een artefact berusten.

Dit leidt tot de toetswaarde en classificatie in tabel 1.

De feitelijke luchtstroom kan op verschillende manieren worden bepaald: met behulp van een flow-meter of een tracergas, of met door het meten van de afname van het COČ-gehalte na het vertrekken van alle aanwezigen.
Het COČ-gehalte wordt het beste vastgesteld met een 5-daagse meting en registratie tijdens koud of winderig weer, met een meetapparaat op hoofdhoogte niet te dicht bij een ventilatieopening. Tegelijk wordt ter plaatse het COČ-gehalte buiten gemeten, of dit wordt op 400ppm gesteld.

De classificatie en de aanbevolen meetmethode bieden een beoordelingskader met expliciete consequenties (zie tabel 2).

Tabel 2: toepassing van ventilatie-classificatie in scholen en kindercentra

Onderzoek naar gezondheidsverlies/winst is wenselijk en zal mogelijk leiden tot strengere toetsingswaarden.